Món ngon, Sức khỏe

Hoa hòe và các bài thuốc chữa bệnh từ hoa hòe

Hoa hoè là nụ hoa hay còn gọi là hoè mễ, hoè hoa mễ hay hoè hoa, tên khoa học là Stypnolobium jâponicum (L.) Schott. Hoa hoè nở vào các tháng 7, 8,9. Còn hoè giác là quả dun của cây hoè. Từ lâu đời hoa hoè đã được dùng trong y học cổ truyền.

MhXtL22

Công dụng chữa bệnh từ hoa hòe

Hoa hoè (còn gọi là hoè mễ): có vị đắng, tính bình, có tác dụng lương huyết/ thanh nhiệt và cầm máu, có tác dụng chữa các bệnh ho ra máu, đổ máu cam, tiêu tiện, đại tiện ra máu, chảy máu cam, phụ nữ bị băng huyết, nâng cao sức bển thành mạch, làm chậm quá trình xơ vữa động mạch, tăng cường sức co bóp cơ tim, kháng khuẩn và chống viêm loét, hạ huyết áp, hạ mỡ máu, lợi tiểu, chống co thắt cơ trơn ở đường ruột và phế quản, gây hưng phấn nhẹ, chống phóng xạ.

Hòe mễ chứa nhiều ru-tin – một chất làm bôi thành mạch – được dùng cầm máu trong các trường hợp xuất huyết đề phòng tai biến do mạch máu bị xơ vữa, giòn, dễ vỡ, được dùng điều trị bệnh cao huyết áp. Liều dùng 5-20g mỗi ngày dưới dạng thuốc sắc.

Hiện nay, hoa hòe đã được bào chế thành dạng thuôc viên, hàm lượng 0,02g, dùng riêng hoặc phối hợp với vitamin C 0,05 (viên ru tin – C). Ngày uống 2-3 lần, mỗi lần 1-2 viên. Trên thị trường thế giới còn có loại thuốc tiêm rutin tan – được gọi là Solurutin để tiêm bắp hoặc tiêm tĩnh mạch khi cần thiết. Hòe nếp chứa nhiều ru tin hơn hòe tẻ. Qua chế biến, hàm lượng rutin có thể thay đổi: 34,7% ở dạng sống, 28,9% ở dạng sao vàng và 18,5% ở dạng sao cháy. Ngoài ra, hòe mễ còn chứa betulin, sophoradiol, sophorin A, B, c và sophorose.

Lưu ý: Hoa hoè dùng làm thuốc phải là hoa chưa nở.

Người ta thường thu hái hòe mễ làm hai vụ: vụ mùa từ tháng 4 đêh tháng 9, năng suất thu hoạch cao, hàm lượng hoạt chất không bằng vụ chiêm; vụ chiêm từ tháng 10 đên tháng 1 năm sau, năng suất thu hoạch thấp, hàm lượng hoạt chất cao. Theo kinh nghiệm của nhân dân, nên hái nụ hoa có màu vàng lục vào buổi sáng, rồi phơi nắng nhẹ và sao qua cho khô để bảo đảm màu sắc và chất lượng. Chọn những chùm hoa có 5-10 bông nở để thu hoạch là tốt nhất. Nếu thu hoạch quá sớm thì hàm lượng hoạt chất hình thành thấp; còn nếu để muộn, năng suất dược liệu không cao và hàm lượng hoạt chất giảm.

Hoa hoè thường được sao khô, để pha uống như nước trà.

Ban-hoa-hoe-300x241_f_improf_425x342

Các bài thuốc từ hoa hoè

Hoa hòe có thể kết hợp vói hạ khô thảo, xuyên khung, địa long, cúc hoa, câu đằng chữa tăng huyết áp; kết hợp với trắc bá diệp, chỉ xác, chữa đại tiện ra máu; kết hợp với bách thảo sương, chữa khí hư; kết hợp vói kim ngân hoa, chữa viêm loét, mụn nhọt…

Hoè mễ là một vị thuôc “mát” được dùng trong những trường hợp “nhiệt”, chủ trị tăng huyết áp. Hoè mễ có thể dùng riêng với liều 8-16g, sắc để uống trong ngày hoặc phối hợp với các vị thuốc khác.

  • Dùng làm thuốc cầm máu hoặc chữa bệnh ho ra máu, đổ máu cam, tiêu tiện ra huyết, ruột chảy máu: ngày uống 5-20g dưới dạng thuốc sắc.
  • Người cao tuổi bị tăng huyết áp, dùng hòe mễ rất tốit, vừa có tác dụng làm bền chắc thành mao mạch, chông hiện tượng phình võ, xuất huyết.
  • Hoa hòe, tang ký sinh, mỗi thứ 25g, hạ khô thảo, cúc hoa, thảo quyết minh, mỗi thứ 20g; xuyên khung, địa long mỗi thứ 15g, sắc uống. Nếu xơ vữa động mạch, thêm 20g trạch tả. Nếu mất ngủ, thêm 15g toan táo nhân sao, 25g dạ giao đằng. Nếu đau ngực, thêm 20g đan sâm, 25g qua lâu nhân. Nêu có cơn đau thắt ngực, thêm 12g huyền hồ sách, 20g phật thủ, 7,5g bột tam thất. Nếu bị di chứng tai biến mạch não 25g, thêm ngưu bàng tử, 30g câu đằng.
  • Hoặc áp dụng bài thuốc sau: hoa hòe, sung úy tử mỗi thứ 15g, 30g cát căn, sắc lấy nước uống. Nếu đau tức ngực, thêm đan sâm, hà thủ ô, mỗi thứ 30g. Nếu bị hồi hộp, trông ngực và mất ngủ thì thêm 15g toan táo nhân. Tê tay chân, thêm 30g sơn tra, 10g địa long. Nếu bị đi tiểu đêm nhiều lần, thêm 10g sơn thù, 15g nhục dung.

bai-thuoc-chua-benh-tri-cuc-nhanh-khoi-co-the-tu-lam-tai-nha

  • Các bài thuốc chữa đại tiện ra máu: (1) Hoa hòe sao, uất kim, mỗi thứ 30g, tán bột, uống mỗi lần 6g. (2) Hoa hòe, quả hòe, hoạt thạch, mỗi thứ 15g; sinh địa, kim ngân hoa, đương quy mỗi thứ 12g; hoàng cầm, hoàng liên, hoàng bá mỗi thứ 10g; thăng ma, sài hổ, chỉ xác, mỗi thứ 6g và 3g cam thảo, sắc lấy nước uống. Nếu chảy máu nhiều, thêm 10g kinh giói; địa du, trắc bá diệp, mỗi thứ 15g sao đen.
  • Thể trạng hư yếu thì thêm đẳng sâm, hoàng kỳ, hoài sơn mỗi thứ 15g. Thiếu máu nhiều, thêm 15g hoàng kỳ, 12g thục địa. (3) Hoa hòe, trắc bá diệp, kinh giói tuệ và chỉ xác lượng bằng nhau, sây khô, tán bột, mỗi lẩn uông 6g vói nước cơm. (4) 60g hoa hòe; địa du, thương truật, mỗi thứ 45g, 30g cam thảo, sao thơm sấy khô, tán bột, uống mỗi ngày 2 lần, mỗi lần 6g.
  • Chữa chứng rong kinh, băng huyết, khí hư: 30g hoa hòe lâu năm, 15g bách thảo sương, tán bột, uống mỗi lần 9-12 g với rượu ấm.
  • Chữa bạch đói (khí hư màu trắng): hoa hòe sao, mẫu lệ dung, lượng bằng nhau, tán bột, uôhg mỗi lần 9 g vói rượu âm.
  • Chữa chảy máu mũi: hoa hòe và ô tặc cốt, lượng bằng nhau, nửa sông nửa sao, tán bột, mỗi lẩn lây một ít thổi vào lỗ mùi.
  • Chữa chứng viêm loét: hoa hòe, kim ngân hoa, mỗi thứ 15g, sắc với 2 bát rượu, uống cho ra mổ hôi. Nếu bị tổn thương viêm loét vể mùa hạ, có thể dùng 60g hoa hòe sắc đặc rồi dùng bông thâín dịch thuốc bôi lên nơi bị bệnh nhiều lần trong ngày.
  • Chữa tổn thương gân trong giai đoạn cap tính, sưng nề, đau: 18g hoa hòe, 15g hạt bí xanh, 15g san trà, cho thêm nưóc đun sôi 5 phút, bỏ bã lây nưóc, hãm trà uống.

Lưu ý: hoa hòe tính hơi lạnh, nên những người tỳ vị hư hàn (hay đau bụng do lạnh, thích chườm nóng, ăn kém, chậm tiêu, đại tiện thưòng xuyên lỏng nát) không được dùng vị thuốc này. Nếu cần dùng, phải phối hợp với các dược liệu có tính ẵm nóng.

Xem thêm: Các bài thuốc chữa bệnh từ bạch hoa xà

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *